Hoe vervang je de grillroosters van een houtskoolbarbecue?

Wanneer is een grillrooster aan vervanging toe?

Een grillrooster gaat niet eeuwig mee, ook niet als je het goed schoonmaakt. Er zijn een paar duidelijke signalen dat het tijd is voor een nieuw exemplaar:

Roestvorming die je niet weg krijgt. Een lichte aanslag kun je wegborstelen, maar als het metaal zelf begint af te brokkelen of er diepe roestputjes ontstaan, is het rooster niet meer veilig te gebruiken. Roestdeeltjes komen anders in je eten terecht.
Doorbuiging of vervorming. Een rooster dat doorzakt of scheef ligt, houdt je vlees niet meer goed vast en gaat ongelijk grillen.
Coating die loslaat. Geëmailleerde of gecoate roosters kunnen schilferen. Die schilfertjes horen niet op je biefstuk thuis.
Niet meer schoon te krijgen. Als het ingebrande vet er zelfs na weken weken en flink borstelen niet meer af gaat, is hygiënisch gebruik eigenlijk niet meer mogelijk.

Gemiddeld gaat een gietijzeren rooster vijf tot tien jaar mee als je het regelmatig invet en droog opbergt. RVS-roosters gaan minder lang mee, maar zijn makkelijker schoon te houden. Verchroomde roosters hebben de kortste levensduur en roesten het snelst.

Wat heb je nodig?

Voordat je begint, zorg je dat je het volgende bij de hand hebt:

Een meetlint of schuifmaat
Werkhandschoenen (ook als de BBQ koud is, want scherpe randen)
Een droge doek of krant om het oude rooster op te leggen
Het nieuwe rooster, passend op jouw barbecue
Plantaardige olie en een kwastje of keukenpapier (voor het inbranden van gietijzer)
Eventueel een staalborstel of schuurspons voor het reinigen van de roosterhouder

Stap voor stap: grillrooster vervangen

Stap 1 – Laat de barbecue volledig afkoelen

Dit klinkt vanzelfsprekend, maar het gaat hier regelmatig mis. Wacht minimaal twee uur na het laatste gebruik. Voel met de rug van je hand of de buitenkant van de barbecue nog warmte afgeeft. Pas als alles echt koud is, ga je aan de slag. Een heet rooster geeft ernstige brandwonden en vervormt verder als je er onnodig aan trekt.

Stap 2 – Verwijder het oude rooster

Trek het rooster recht omhoog uit de barbecue. Bij de meeste ronde houtskoolbarbecues, zoals een standaard kogelbarbecue, ligt het rooster los op een ring of inkeping. Er zitten geen schroeven aan vast. Bij sommige modellen zit het grillrooster op een vaste hoogte geklemd; draai het dan een kwartslag en til het schuin omhoog. Leg het rooster op de doek of krant, niet op de grond of op tegels die kunnen verkleuren.

Stap 3 – Reinig de houder of de ring waarop het rooster rust

Kijk goed naar de inkeping of ring waarop het rooster heeft gelegen. Hier hoopt zich vet en as op. Veeg dit schoon met een vochtige doek of een staalborstel. Als je dit overslaat, sluit het nieuwe rooster niet goed aan en gaat het sneller roesten doordat het in contact komt met oude neerslag.

Stap 4 – Meet de juiste maat op

Dit is de stap waar de meeste mensen een fout maken: ze bestellen een rooster op gevoel of schatten de maat in. Meet altijd de binnendiameter van de barbecue op de plek waar het rooster rust, niet de buitenkant van de ketelbarbecue. Het verschil kan al snel vier tot zes centimeter zijn. Noteer de diameter in millimeters voor de meeste nauwkeurigheid.

Veelvoorkomende maten voor ronde houtskoolbarbecues zijn 37 cm, 47 cm, 57 cm en 67 cm. De meeste houtskoolbarbecues gebruiken standaard maten, maar goedkopere modellen wijken hier soms van af. Controleer ook of de fabrikant een eigen vervangingsrooster levert, want dat past altijd gegarandeerd.

Stap 5 – Kies het juiste materiaal voor het nieuwe rooster

Er zijn drie gangbare materialen:

Verchroomd staal: Goedkoopste optie, maar roest sneller. Geschikt als je de barbecue maar een paar keer per jaar gebruikt en het rooster na gebruik goed droogt en opbergt.
RVS (roestvrij staal): Duurzamer dan verchroomd staal, makkelijk schoon te houden en bestand tegen vocht. Goed compromis tussen prijs en kwaliteit.
Gietijzer: Houdt warmte het langst vast, geeft mooie grillstrepen en gaat bij goed onderhoud vele jaren mee. Kost meer, is zwaarder en heeft aandacht nodig: je moet het inbranden en regelmatig invetten. Een los gietijzeren rooster van 44,5 cm kost bijvoorbeeld rond de € 55.

Gietijzer heeft de beste warmteverdeling en is de keuze als je serieus grilt. RVS is de praktische alledaagse keuze. Verchroomd staal is prima voor incidenteel gebruik of voor kleine tafelbarbecues.

Stap 6 – Plaats het nieuwe rooster

Leg het nieuwe rooster in de inkeping of ring. Zorg dat het stabiel ligt en niet wiegelt. Druk licht op de rand: als het rooster terugveert of één kant omhoogkomt, klopt de maat niet of ligt er nog vuil onder. Verwijder dan eerst de oorzaak voordat je verder gaat.

Stap 7 – Brand gietijzer in (alleen bij gietijzeren roosters)

Als je een gietijzeren rooster hebt gekocht, moet je het inbranden voordat je er de eerste keer op grilt. Dit voorkomt roest en zorgt voor een anti-aanbaklaag:

Stook de barbecue op tot ongeveer 180 graden.
Wrijf het rooster met een dun laagje plantaardige olie in via een kwastje of opgevouwen keukenpapier aan een tang. Gebruik geen olijfolie, die rookt te snel.
Leg het rooster terug en laat het twintig minuten op temperatuur liggen.
Haal de houtskool eruit en laat de barbecue afkoelen.
Herhaal dit proces twee tot drie keer voor het beste resultaat.

Sla dit stap nooit over bij gietijzer. Een niet-ingebrand gietijzeren rooster roest binnen een paar barbecuesessies al aan.

Veelgemaakte fouten bij het vervangen van grillroosters

Verkeerde maat bestellen doordat de buitenmaat in plaats van de binnendiameter is gemeten.
Het rooster verwisselen terwijl de barbecue nog warm is. Naast brandgevaar vervormt gietijzer bij plotselinge temperatuurwisseling.
Gietijzer niet inbranden en daarna klagen dat het roest of vastplakt.
Een universeel rooster kopen dat net iets te klein is. Een rooster dat te los zit, schuift tijdens het grillen. Altijd exact opmeten.
Het rooster bewaren zonder bescherming. Leg er altijd een stukje keukenpapier met een beetje olie op en bewaar het droog, bij voorkeur binnen.

Past een nieuw rooster in elke houtskoolbarbecue?

Niet altijd. Kamado-barbecues, Japanse konro grills en keramische barbecues hebben eigen roostersystemen die niet uitwisselbaar zijn met standaard ketelbarbecue-roosters. Bij een kamado barbecue is het raadzaam om rechtstreeks bij de fabrikant of importeur een vervangrooster te bestellen, want de maten en constructie wijken af van ronde stalen barbecues.

Heb je een kleine draagbare BBQ van rond de 37 cm, dan is de keuze in vervangroosters beperkter maar zeker aanwezig. Controleer bij aankoop altijd of de fabrikant vervangingsonderdelen levert en hoe lang het model al op de markt is. Populaire modellen van bekende merken zijn jaren later nog makkelijk te onderhouden.

Hoe verleng je de levensduur van je nieuwe rooster?

Reinig het rooster na elk gebruik terwijl het nog warm is met een staalborstel. Ingebrand vet is veel moeilijker te verwijderen als het is afgekoeld.
Vet gietijzer na elke sessie licht in met een droge doek en een beetje olie.
Berg het rooster droog op, niet in de barbecue als die buiten staat zonder beschermhoes.
Gebruik nooit zout water of agressieve schoonmaakmiddelen op gietijzer.

Met de juiste keuze en een beetje onderhoud gaat een goed grillrooster jarenlang mee. Ben je ook toe aan een volledig nieuwe barbecue, bekijk dan het volledige aanbod houtskoolbarbecues om te zien welk model bij jouw situatie past.